Haptonoom Sanne over haar intrinsieke motivatie

“We zijn allemaal hoofden op pootjes.” Het is een gevleugelde uitspraak in de haptonomie. En een stelling waar haptotherapeut Sanne van der Kolm zich helemaal achter schaart. Als dramatherapeut in de ggz liep ze tegen allerlei muren op. Alles ging maar over gedrag en praten. “Er is een extreme ontlichaming geweest. We raken zo ver van onszelf verwijderd. Daar zit het antwoord niet alleen.” Uiteindelijk eist de manier van werken z’n tol. Ze valt zelf om.

 

Lichaam tijdens een burn-out

Dat het lichaam zo’n belangrijke rol speelt in je mentale welzijn, ondervond Sanne aan den lijve – pun intended. Ze werkte als dramatherapeut met jongeren voor wie ze het allemaal beter probeerde te maken, maar belandt daardoor zelf in een burn-out. “Ik werkte veel te veel en veel te hard. En ik merkte dat de manier waarop we begeleiden veel te rigide was, te weinig holistisch. Er was weinig oog voor nuance. Het was vooral gericht op het aanleren van nieuw gedrag, in plaats van het waarom van iemands gedrag.”

Ook merkt ze dat het praten over dat gedrag en de rechtstreekse oorzaak vaak geen zoden aan de dijk zet. “Ik merkte hoezeer iemand geschiedenis doorsijpelt in hoe iemand met stress omgaat en het contact met de ander aangaat.”

 

Haptotherapie

Uiteindelijk eist dat vele werken en de manier van werken zijn tol. Ze komt in een burn-out terecht, met daarbij allerlei fysieke klachten. Hoewel ze al veel (gespreks)therapie had gehad, was het nu anders. Er was meer nodig. “Ik moet niet praten, dacht ik. Ik kan wel bedenken: ik moet minder hard werken. Maar het voelen moet de drijfveer zijn.” En zodoende komt ze bij een haptotherapeut. “Toen wist ik: dit is het. The missing link.”

Ze besluit om het roer om te gooien. Want ook tijdens de begeleiding van jongeren merkt ze hoe belangrijk aanraking en gevoel is. Maar aanraking, dat ligt nogal gevoelig in het jongerenwerk. “Daarom rolde ik weleens iemand in een groot vloerkleed. Zodat hij helemaal ingepakt zat. Eén jongen, echt een jongen van de straat, zei dan: ‘Dit is beter dan een jonko’.”

 

Stressreductie

Dat raakt volgens Sanne een aan intrinsieke behoefte van de mens om vastgehouden te willen worden. “Uiteindelijk is alles te herleiden tot stressregulatie. Het raarste gedrag van een kind heeft te maken met ‘mag ik bij jou zijn?’ Of: mag ik zijn wie ik ben? Zie je mij? Het zit allemaal op de laag van het contact met het lichaam.”

Zelf komt ze er tijdens haar burn-out achter dat ze zelf ook nog wat met haar verhaal moet. Er komen twee dingen samen. “Ik kreeg het vermogen om mijn lijf op mezelf en mijn eigen verhaal af te stemmen. En ik wist meteen: zo wil ik zelf ook gaan begeleiden. Dit is hoe ik wil werken met mensen.”

 

Opleiding haptotherapie

Sanne begint aan de zware vijfjarige opleiding haptonomie als ze 29 is. Behoorlijk jong. “Ik was de jongste van mijn jaar. Deels omdat het een dure opleiding is, maar ook omdat het nogal veel van je vraagt. Je moet er wel emotioneel klaar voor zijn. Je moet je hele verhaal kunnen dragen om de ander te kunnen helpen. Je werkt continu met je voelend vermogen en dat doet van alles. Het is je eigen instrumentarium dat je moet kunnen hanteren.”

De opleiding is dus eigenlijk een jarenlang haptotherapeutisch traject, waar ze zichzelf, en vooral haar gevoel, tot in het diepste van haar zijn heeft leren kennen. Ook komt ze komt ze collega Henrieke tegen tijdens de opleiding. Een gouden combi, blijkt nu. “We kennen elkaar heel goed. We hebben de oefeningen natuurlijk tot in den treure samen gedaan.”

 

Lichaamsgerichte training

En dat moet ook wel, want tijdens de trainingen dragen ze de deelnemers. “Het is dus fijn dat we zelf kunnen spiegelen. We kunnen elkaar in de pauze even vragen: ‘waar zit jij?’ Zo kunnen we de veiligheid voor de anderen ook garanderen. Ze hebben er niets aan als wij in de overlevingsstand zitten.”

Tijdens de trainingen begeleiden Sanne en Henrieke deelnemers om zelf weer dichterbij hun gevoel te komen. Dat doen ze in contact met een ander. Nieuwsgierig naar zo’n training? 

Weten hoe het met die andere trainer zit, Henrieke?